Zorgt low-carb voor meer vetverlies dan high-carb?

Naar aanleiding van mijn blogs is inmiddels wel duidelijk geworden dat koolhydraten maar moeilijk worden omgezet naar vet en dat een negatieve energiebalans leidend is wanneer het om afslanken gaat. Toch zijn er mensen die zeggen dat een voedingspatroon laag in koolhydraten voor meer vetverlies zorgt dan een voedingspatroon hoog in koolhydraten bij gezonde mensen, ook al wordt dezelfde hoeveelheid calorieën geconsumeerd. Laten we dit eens nader onderzoeken.

Regeren is vooruit zien

Gewichtsverlies is op korte termijn groter bij een voedingspatroon laag in koolhydraten ten opzichte van een voedingspatroon hoog in koolhydraten. [1-17] Maar hoe moeten we deze gegevens interpreteren? Allereerst moeten we een onderscheid maken tussen gewichtsverlies en vetverlies. Wanneer je lichaamsgewicht verliest hoeft dit niet automatisch te betekenen dat vetverlies hier onderdeel van is, zoals blijkt uit verschillende onderzoeken. [18-21]

De mensen die een voedingspatroon laag in koolhydraten hanteren verliezen namelijk niet meer lichaamsvet, ze verliezen meer water. [20-22] Doordat je de koolhydraten verlaagt, daalt ook de hoeveelheid spierglycogeen. Iedere gram spierglycogeen bevat zo’n 3-4 gram water. [23,24] Dat betekent dat je in het begin inderdaad veel lichaamsgewicht verliest, maar dat is water, geen lichaamsvet. [24-28]

Dit betekent niet automatisch dat het “slecht” is. Het is simpelweg een gevolg van. Juist die snelle daling in lichaamsgewicht aan het begin kan voor sommige mensen psychologisch gezien een stimulans zijn om door te zetten en door de opstartfase heen te komen, ook al is lichaamsgewicht niet de beste graadmeter. Het is echter wel belangrijk dat ze zichzelf niet voor de gek houden en denken dat dit lichaamsvet is.

Wat niet in huis is, gaat ook niet op

Wij zeggen altijd; “Wat aan eten in huis is, gaat uiteindelijk op”. Dus alles dat niet in huis is, kan ook niet worden opgegeten. Dat is belangrijk om te onthouden, omdat alle studies rondom koolhydraten en een groter verlies namelijk een groot mankement vertonen. De studies zijn allemaal gebaseerd op mensen die zelf hun eetgewoontes en de daarbij behorende energie inname en uitgave moesten rapporteren in een vrije omgeving. Dit is ook één van de onterechte redenen waarom mensen zeggen dat ‘calorieën niet tellen’.

De afgelopen jaren zijn er zoveel studies gedaan naar de validiteit van zelfrapportage dat het inmiddels algemeen bekend is dat dit niet de meest geschikte wijze is om studieresultaten op te baseren. Mensen zijn simpelweg zeer onnauwkeurig en incorrect wanneer het aankomt op het schatten en bijhouden van hun energie inname en uitgave. [29-78] De mensen die meer gewicht verloren, aten simpelweg in totaal minder calorieën, ondanks dat ze het zelf niet wisten of door hadden. Ja, zelfs als je er voor betaald wordt.

Korte termijn vs. lange termijn

Naast de inhoudelijke mankementen van de onderzoeken is het ook belangrijk om het verschil te bekijken tussen de korte termijn (korter dan 6 maanden) en lange termijn (langer dan 6 maanden). Dat er op korte termijn een verschil is, hoeft niet automatisch tot gevolg te hebben dat dit op de lange termijn ook het geval is. Dit is echter wel van groot belang, omdat consistentie uiteindelijk de sleutel tot succes is. Dat is een complex (psychologisch) vraagstuk, die nog lang niet is beantwoord, laat staan opgelost (als dat überhaupt gaat gebeuren).

Als we kijken naar studies met een voedingspatroon laag in koolhydraten ten opzichte van een voedingspatroon hoog in koolhydraten die langer dan 6 maanden duurden zien we dat er uiteindelijk geen significant verschil meer aantoonbaar is. [17, 79-83] De mensen die bij een laag koolhydraten voedingspatroon aan het begin van de studie restricties opgelegd werden (weinig koolhydraten, maar “zoveel” vetten en eiwitten als je wilt) begonnen naar verloop van tijd simpelweg meer calorieën uit vetten en eiwitten te halen, oftewel: ze aten weer meer calorieën!

Ook zijn er mensen waarbij een voedingspatroon laag in koolhydraten in het begin werkt, maar op de lange termijn niet, omdat ze het simpelweg niet volhouden op die manier. Daarmee komen we op een punt dat het gaat om een persoonlijke voorkeur op psychologisch vlak (een voedingspatroon laag in koolhydraten is een relatief makkelijk template voor calorierestrictie op de korte termijn, maar wellicht niet voor de lange termijn) waarin je het voedingspatroon ook vol kan houden.

Eiwitten bepalend

De reden waarom een low-carb voedingspatroon werkt, heeft niet zozeer te maken met het lage gehalte aan koolhydraten, maar aan de hoeveelheid eiwitten. Low-carb zorgt namelijk niet voor meer vetverlies dan high-carb wanneer dezelfde hoeveelheid calorieën wordt geconsumeerd, zo lang de eiwitinname in beide gevallen hetzelfde is. [84-89] Doordat je minder koolhydraten eet, gaat het percentage eiwitten bijna altijd omhoog.

Dit kan onder andere een verzadigd gevoel tot gevolg hebben, waardoor mensen automatisch minder calorieën eten. Ook zorgt een hoger percentage van eiwitten er voor dat er minder spiermassa wordt verloren en het nettoresultaat van vetverlies hoger is. [89-99] Dit betekent overigens niet dat meer beter is en je onbeperkt eiwitten moet eten. We hebben nog steeds te maken met een caloriebudget en een optimale hoeveelheid eiwitten die het lichaam nodig heeft, niet meer dan dat.

Take home message

Low-carb zorgt niet voor meer vetverlies dan high-carb wanneer dezelfde hoeveelheid calorieën wordt geconsumeerd en zo lang de eiwitinname in beide gevallen hetzelfde is. Een teveel aan calorieën zorgt er voor dat je aankomt, vanuit welke bron die calorieën ook afkomstig zijn. Dat wil niet zeggen dat een voedingspatroon laag in koolhydraten niet kan werken, integendeel.

Wij hebben genoeg praktijkgerichte resultaten waarbij dit werkt, maar dat is voornamelijk een persoonlijke voorkeur en situatiegebonden. Daarentegen hebben wij ook verscheidene praktijkgerichte resultaten waarvoor een voedingspatroon laag in koolhydraten absoluut niet zou hebben gewerkt, ook niet in het begin!

Eindconclusie

Uiteindelijk is en blijft de energie balans leidend voor gewicht verlies. Een voedingspatroon laag in koolhydraten is een relatief makkelijk template voor calorierestrictie op de korte termijn, maar wellicht niet voor de lange termijn waarin je het voedingspatroon ook vol kan houden.

Ontdek en doe wat werkt voor jou op zowel fysiologisch als psychologisch vlak en op de korte en de lange termijn!


[1] Alford BB, Blankenship AC, Hagen RD. The effects of variations in carbohydrate, protein, and fat content of the diet upon weight loss, blood values, and nutrient intake of adult obese women. J Am Diet Assoc. 1990;90(4):534–540.

[2] Golay A, Eigenheer C, Morel Y, Kujawski P, Lehmann T, de Tonnac N. Weight-loss with low or high carbohydrate diet? International Journal of Obesity (2005). 1996;20(12):1067–1072.

[3] Golay A, Allaz AF, Morel Y, de Tonnac N, Tankova S, Reaven G. Similar weight loss with low- or high-carbohydrate diets. Am J Clin Nutr. 1996;63(2):174–178.

[4] Lean ME, Han TS, Prvan T, Richmond PR, Avenell A. Weight loss with high and low carbohydrate 1200 kcal diets in free living women. Eur J Clin Nutr. 1997;51(4):243–248.

[5] Johnston CS, Tjonn SL, Swan PD. High-protein, low-fat diets are effective for weight loss and favorably alter biomarkers in healthy adults. J Nutr. 2004;134(3):586–591.

[6] Sargrad KR, Homko C, Mozzoli M, Boden G. Effect of high protein vs high carbohydrate intake on insulin sensitivity, body weight, hemoglobin A1c, and blood pressure in patients with type 2 diabetes mellitus. J Am Diet Assoc. 2005;105(4):573–580. doi:10.1016/j.jada.2005.01.009.

[7] Segal-Isaacson CJ, Johnson S, Tomuta V, Cowell B, Stein DT. A randomized trial comparing low-fat and low-carbohydrate diets matched for energy and protein. Obes Res. 2004;12 Suppl 2:130S–40S. doi:10.1038/oby.2004.278.

[8] Noakes M, Foster PR, Keogh JB, James AP, Mamo JC, Clifton PM. Comparison of isocaloric very low carbohydrate/high saturated fat and high carbohydrate/low saturated fat diets on body composition and cardiovascular risk. Nutr Metab (Lond). 2006;3:7. doi:10.1186/1743-7075-3-7.

[9] Johnston CS, Tjonn SL, Swan PD, White A, Hutchins H, Sears B. Ketogenic low-carbohydrate diets have no metabolic advantage over nonketogenic low-carbohydrate diets. Am J Clin Nutr. 2006;83(5):1055–1061. Available at: http://ajcn.nutrition.org/content/83/5/1055.long.

[10] Krauss RM, Blanche PJ, Rawlings RS, Fernstrom HS, Williams PT. Separate effects of reduced carbohydrate intake and weight loss on atherogenic dyslipidemia. Am J Clin Nutr. 2006;83(5):1025–31– quiz 1205. Available at: http://ajcn.nutrition.org/content/83/5/1025.long.

[11] Truby H, Baic S, deLooy A, et al. Randomised controlled trial of four commercial weight loss programmes in the UK: initial findings from the BBC “diet trials”. BMJ. 2006;332(7553):1309–1314. doi:10.1136/bmj.38833.411204.80.

[12] Rumpler WV, Seale JL, Miles CW, Bodwell CE. Energy-intake restriction and diet-composition effects on energy expenditure in men. Am J Clin Nutr. 1991;53(2):430–436.

[13] Meckling KA, O’Sullivan C, Saari D. Comparison of a low-fat diet to a low-carbohydrate diet on weight loss, body composition, and risk factors for diabetes and cardiovascular disease in free-living, overweight men and women. J Clin Endocrinol Metab. 2004;89(6):2717–2723.

[14] Petersen M, Taylor MA, Saris WHM, et al. Randomized, multi-center trial of two hypo-energetic diets in obese subjects:. International Journal of Obesity (2005). 2006;30(3):552–560. doi:10.1038/sj.ijo.0803186.

[15] Kleiner RE, Hutchins AM, Johnston CS, Swan PD. Effects of an 8-week high-protein or high-carbohydrate diet in adults with hyperinsulinemia. MedGenMed. 2006;8(4):39. Available at: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1868379/.

[16] Lecheminant JD, Gibson CA, Sullivan DK, et al. Comparison of a low carbohydrate and low fat diet for weight maintenance in overweight or obese adults enrolled in a clinical weight management program. Nutr J. 2007;6:36. doi:10.1186/1475-2891-6-36.

[17] Brinkworth GD, Noakes M, Buckley JD, Keogh JB, Clifton PM. Long-term effects of a very-low-carbohydrate weight loss diet compared with an isocaloric low-fat diet after 12 mo. Am J Clin Nutr. 2009;90(1):23–32. doi:10.3945/ajcn.2008.27326.

[18] Rabast U, Schonborn J, Kasper H. Dietetic treatment of obesity with low and high-carbohydrate diets: comparative studies and clinical results. International Journal of Obesity (2005). 1979;3(3):201–211.

[19] Rabast U, Vornberger KH, Ehl M. Loss of weight, sodium and water in obese persons consuming a high- or low-carbohydrate diet. Ann Nutr Metab. 1981;25(6):341–349. Available at: http://www.colorado.edu/intphys/Class/IPHY3700_Greene/pdfs/discussionEssay/weightLossStudies/rabast.pdf.

[20] Stimson RH, Johnstone AM, Homer NZM, et al. Dietary macronutrient content alters cortisol metabolism independently of body weight changes in obese men. J Clin Endocrinol Metab. 2007;92(11):4480–4484. doi:10.1210/jc.2007-0692.

[21] KEKWICK A, PAWAN GL. Calorie intake in relation to body-weight changes in the obese. Lancet. 1956;271(6935):155–161.

[22] Krehl WA, Lopez A, Good EI, Hodges RE. Some metabolic changes induced by low carbohydrate diets. Am J Clin Nutr. 1967;20(2):139–148. Available at: http://ajcn.nutrition.org/content/20/2/139.full.pdf+html.

[23] Chan ST, Johnson AW, Moore MH, Kapadia CR, Dudley HA. Early weight gain and glycogen-obligated water during nutritional rehabilitation. Hum Nutr Clin Nutr. 1982;36(3):223–232.

[24] Olsson KE, Saltin B. Variation in total body water with muscle glycogen changes in man. Acta Physiol Scand. 1970;80(1):11–18.

[25] Kreitzman SN, Coxon AY, Szaz KF. Glycogen storage: illusions of easy weight loss, excessive weight regain, and distortions in estimates of body composition. Am J Clin Nutr. 1992;56(1 Suppl):292S–293S. Available at: http://ajcn.nutrition.org/content/56/1/292S.full.pdf.

[26] Burke LM. Fueling strategies to optimize performance: training high or training low? Scand J Med Sci Sports. 2010;20 Suppl 2:48–58. doi:10.1111/j.1600-0838.2010.01185.x.

[27] Burke LM, Hawley JA, Wong SHS, Jeukendrup AE. Carbohydrates for training and competition. J Sports Sci. 2011;29 Suppl 1:S17–27. doi:10.1080/02640414.2011.585473.

[28] Evans WJ, Hughes VA. Dietary carbohydrates and endurance exercise. Am J Clin Nutr. 1985;41(5 Suppl):1146–1154. Available at: http://ajcn.nutrition.org/content/41/5/1146.long.

[29] Yanetz R, Kipnis V, Carroll RJ, et al. Using biomarker data to adjust estimates of the distribution of usual intakes for misreporting: application to energy intake in the US population. J Am Diet Assoc. 2008;108(3):455–64– discussion 464. doi:10.1016/j.jada.2007.12.004.

[30] Millen AE, Tooze JA, Subar AF, Kahle LL, Schatzkin A, Krebs-Smith SM. Differences between food group reports of low-energy reporters and non-low-energy reporters on a food frequency questionnaire. J Am Diet Assoc. 2009;109(7):1194–1203. doi:10.1016/j.jada.2009.04.004.

[31] Tooze JA, Vitolins MZ, Smith SL, et al. High levels of low energy reporting on 24-hour recalls and three questionnaires in an elderly low-socioeconomic status population. J Nutr. 2007;137(5):1286–1293. Available at: http://jn.nutrition.org/content/137/5/1286.long.

[32] Lichtman SW, Pisarska K, Berman ER, et al. Discrepancy between self-reported and actual caloric intake and exercise in obese subjects. N Engl J Med. 1992;327(27):1893–1898. doi:10.1056/NEJM199212313272701.

[33] Price GM, Paul AA, Cole TJ, Wadsworth ME. Characteristics of the low-energy reporters in a longitudinal national dietary survey. Br J Nutr. 1997;77(6):833–851.

[34] Pryer JA, Vrijheid M, Nichols R, Kiggins M, Elliott P. Who are the “low energy reporters” in the dietary and nutritional survey of British adults? Int J Epidemiol. 1997;26(1):146–154.

[35] Brehm BJ, Spang SE, Lattin BL, Seeley RJ, Daniels SR, D’Alessio DA. The role of energy expenditure in the differential weight loss in obese women on low-fat and low-carbohydrate diets. J Clin Endocrinol Metab. 2005;90(3):1475–1482. doi:10.1210/jc.2004-1540.

[36] Burrows TL, Martin RJ, Collins CE. A systematic review of the validity of dietary assessment methods in children when compared with the method of doubly labeled water. J Am Diet Assoc. 2010;110(10):1501–1510. doi:10.1016/j.jada.2010.07.008.

[37] Cook A, Pryer J, Shetty P. The problem of accuracy in dietary surveys. Analysis of the over 65 UK National Diet and Nutrition Survey. J Epidemiol Community Health. 2000;54(8):611–616.

[38] Maurer J, Taren DL, Teixeira PJ, et al. The psychosocial and behavioral characteristics related to energy misreporting. Nutr Rev. 2006;64(2 Pt 1):53–66.

[39] Rennie MJ, Bohe J, Smith K, Wackerhage H, Greenhaff P. Branched-chain amino acids as fuels and anabolic signals in human muscle. J Nutr. 2006;136(1 Suppl):264S–8S. Available at: http://pmid.us/16365095.

[40] Johansson L, Solvoll K, Bjorneboe GE, Drevon CA. Under- and overreporting of energy intake related to weight status and lifestyle in a nationwide sample. Am J Clin Nutr. 1998;68(2):266–274.

[41] Poslusna K, Ruprich J, de Vries JHM, Jakubikova M, van’t Veer P. Misreporting of energy and micronutrient intake estimated by food records and 24 hour recalls, control and adjustment methods in practice. Br J Nutr. 2009;101 Suppl 2:S73–85. doi:10.1017/S0007114509990602.

[42] Livingstone MBE, Black AE. Markers of the validity of reported energy intake. J Nutr. 2003;133 Suppl 3:895S–920S.

[43] Pietilaninen KH, Korkeila M, Bogl LH, et al. Inaccuracies in food and physical activity diaries of obese subjects: complementary evidence from doubly labeled water and co-twin assessments. International Journal of Obesity (2010). 2010;34:37–445.

[44] Ferrari P, Slimani N, Ciampi A, et al. Evaluation of under- and overreporting of energy intake in the 24-hour diet recalls in the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC). Public Health Nutr. 2002;5(6B):1329–1345. doi:10.1079/PHN2002409.

[45] Azizi F, Esmaillzadeh A, Mirmiran P. Correlates of under- and over-reporting of energy intake in Tehranians: body mass index and lifestyle-related factors. Asia Pac J Clin Nutr. 2005;14(1):54–59.

[46] Buhl KM, Gallagher D, Hoy K, Matthews DE, Heymsfield SB. Unexplained disturbance in body weight regulation: diagnostic outcome assessed by doubly labeled water and body composition analyses in obese patients reporting low energy intakes. J Am Diet Assoc. 1995;95(12):1393–400– quiz 1401–2. doi:10.1016/S0002-8223(95)00367-3.

[47] Samaras K, Kelly PJ, Campbell LV. Dietary underreporting is prevalent in middle-aged British women and is not related to adiposity (percentage body fat). International Journal of Obesity (2005). 1999;23(8):881–888.

[48] Lafay L, Mennen L, Basdevant A, et al. Does energy intake underreporting involve all kinds of food or only specific food items? Results from the Fleurbaix Laventie Ville Sante (FLVS) study. International Journal of Obesity (2005). 2000;24(11):1500–1506.

[49] Lafay L, Basdevant A, Charles MA, et al. Determinants and nature of dietary underreporting in a free-living population: the Fleurbaix Laventie Ville Sante (FLVS) Study. International Journal of Obesity (2005). 1997;21(7):567–573.

[50] Garriguet D. Under-reporting of energy intake in the Canadian Community Health Survey. Health Rep. 2008;19(4):37–45.

[51] Shahar DR, Yu B, Houston DK, et al. Misreporting of energy intake in the elderly using doubly labeled water to measure total energy expenditure and weight change. J Am Coll Nutr. 2010;29(1):14–24.

[52] Krebs-Smith SM, Graubard BI, Kahle LL, Subar AF, Cleveland LE, Ballard-Barbash R. Low energy reporters vs others: a comparison of reported food intakes. Eur J Clin Nutr. 2000;54(4):281–287.

[53] Bratteby LE, Sandhagen B, Fan H, Enghardt H, Samuelson G. Total energy expenditure and physical activity as assessed by the doubly labeled water method in Swedish adolescents in whom energy intake was underestimated by 7-d diet records. Am J Clin Nutr. 1998;67(5):905–911.

[54] Tooze JA, Subar AF, Thompson FE, Troiano R, Schatzkin A, Kipnis V. Psychosocial predictors of energy underreporting in a large doubly labeled water study. Am J Clin Nutr. 2004;79(5):795–804.

[55] Rennie KL, Siervo M, Jebb SA. Can self-reported dieting and dietary restraint identify underreporters of energy intake in dietary surveys? J Am Diet Assoc. 2006;106(10):1667–1672. doi:10.1016/j.jada.2006.07.014.

[56] Macdiarmid J, Blundell J. Assessing dietary intake: Who, what and why of under-reporting. Nutr Res Rev. 1998;11(2):231–253. doi:10.1079/NRR19980017.

[57] Bathalon GP, Tucker KL, Hays NP, et al. Psychological measures of eating behavior and the accuracy of 3 common dietary assessment methods in healthy postmenopausal women. Am J Clin Nutr. 2000;71(3):739–745.

[58] Ventura AK, Loken E, Mitchell DC, Smiciklas-Wright H, Birch LL. Understanding reporting bias in the dietary recall data of 11-year-old girls. Obesity (Silver Spring). 2006;14(6):1073–1084. doi:10.1038/oby.2006.123.

[59] Champagne CM, Bray GA, Kurtz AA, et al. Energy intake and energy expenditure: a controlled study comparing dietitians and non-dietitians. J Am Diet Assoc. 2002;102(10):1428–1432.

[60] Bedard D, Shatenstein B, Nadon S. Underreporting of energy intake from a self-administered food-frequency questionnaire completed by adults in Montreal. Public Health Nutr. 2004;7(5):675–681.

[61] Hendrickson S, Mattes R. Financial incentive for diet recall accuracy does not affect reported energy intake or number of underreporters in a sample of overweight females. J Am Diet Assoc. 2007;107(1):118–121. doi:10.1016/j.jada.2006.10.003.

[62] Muhlheim LS, Allison DB, Heshka S, Heymsfield SB. Do unsuccessful dieters intentionally underreport food intake? Int J Eat Disord. 1998;24(3):259–266. doi:10.1002/(SICI)1098-108X(199811)24:33.0.CO;2-L.

[63] Black AE, Goldberg GR, Jebb SA, Livingstone MB, Cole TJ, Prentice AM. Critical evaluation of energy intake data using fundamental principles of energy physiology: 2. Evaluating the results of published surveys. Eur J Clin Nutr. 1991;45(12):583–599.

[64] Singh R, Martin BR, Hickey Y, et al. Comparison of self-reported, measured, metabolizable energy intake with total energy expenditure in overweight teens. Am J Clin Nutr. 2009;89(6):1744–1750. doi:10.3945/ajcn.2008.26752.

[65] Bingham SA, Day NE. Using biochemical markers to assess the validity of prospective dietary assessment methods and the effect of energy adjustment. Am J Clin Nutr. 1997;65(4 Suppl):1130S–1137S.

[66] Black AE, Bingham SA, Johansson G, Coward WA. Validation of dietary intakes of protein and energy against 24 hour urinary N and DLW energy expenditure in middle-aged women, retired men and post-obese subjects: comparisons with validation against presumed energy requirements. Eur J Clin Nutr. 1997;51(6):405–413.

[67] Novotny JA, Rumpler WV, Riddick H, et al. Personality characteristics as predictors of underreporting of energy intake on 24-hour dietary recall interviews. J Am Diet Assoc. 2003;103(9):1146–1151.

[68] Heerstrass DW, Ocke MC, Bueno-de-Mesquita HB, Peeters PH, Seidell JC. Underreporting of energy, protein and potassium intake in relation to body mass index. Int J Epidemiol. 1998;27(2):186–193.

[69] Zhang J, Temme EH, Sasaki S, Kesteloot H. Under- and overreporting of energy intake using urinary cations as biomarkers: relation to body mass index. Am J Epidemiol. 2000;152(5):453–462.

[70] Scagliusi FB, Ferriolli E, Pfrimer K, et al. Underreporting of energy intake in Brazilian women varies according to dietary assessment: a cross-sectional study using doubly labeled water. J Am Diet Assoc. 2008;108(12):2031–2040. doi:10.1016/j.jada.2008.09.012.

[71] Heitmann BL. The influence of fatness, weight change, slimming history and other lifestyle variables on diet reporting in Danish men and women aged 35-65 years. International Journal of Obesity (2005). 1993;17(6):329–336.

[72] Scagliusi FB, Polacow VO, Artioli GG, Benatti FB, Lancha AHJ. Selective underreporting of energy intake in women: magnitude, determinants, and effect of training. J Am Diet Assoc. 2003;103(10):1306–1313.

[73] Heitmann BL, Lissner L. Dietary underreporting by obese individuals–is it specific or non-specific? BMJ. 1995;311(7011):986–989. doi:10.1136/bmj.311.7011.986.

[74] Hebert JR, Peterson KE, Hurley TG, et al. The effect of social desirability trait on self-reported dietary measures among multi-ethnic female health center employees. Ann Epidemiol. 2001;11(6):417–427.

[75] Johnson RK, Soultanakis RP, Matthews DE. Literacy and body fatness are associated with underreporting of energy intake in US low-income women using the multiple-pass 24-hour recall: a doubly labeled water study. J Am Diet Assoc. 1998;98(10):1136–1140. doi:10.1016/S0002-8223(98)00263-6.

[76] Taren DL, Tobar M, Hill A, et al. The association of energy intake bias with psychological scores of women. Eur J Clin Nutr. 1999;53(7):570–578.

[78] Horner NK, Patterson RE, Neuhouser ML, Lampe JW, Beresford SA, Prentice RL. Participant characteristics associated with errors in self-reported energy intake from the Women’s Health Initiative food-frequency questionnaire. Am J Clin Nutr. 2002;76(4):766–773.

[79] Nordmann AJ, Nordmann A, Briel M, et al. Effects of low-carbohydrate vs low-fat diets on weight loss and cardiovascular risk factors: a meta-analysis of randomized controlled trials. Arch Intern Med. 2006;166(3):285–293. doi:10.1001/archinte.166.3.285.

[80] Foster GD, Wyatt HR, Hill JO, et al. A randomized trial of a low-carbohydrate diet for obesity. N Engl J Med. 2003;348(21):2082–2090. Available at: http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa022207.

[81] Gardner CD, Kiazand A, Alhassan S, et al. Comparison of the Atkins, Zone, Ornish, and LEARN diets for change in weight and related risk factors among overweight premenopausal women: the A TO Z Weight Loss Study: a randomized trial. JAMA. 2007;297(9):969–977. doi:10.1001/jama.297.9.969.

[82] Hession M, Rolland C, Kulkarni U, Wise A, Broom J. Systematic review of randomized controlled trials of low-carbohydrate vs. low-fat/low-calorie diets in the management of obesity and its comorbidities. Obes Rev. 2009;10(1):36–50. doi:10.1111/j.1467-789X.2008.00518.x

[83] Stern L, Iqbal N, Seshadri P, et al. The effects of low-carbohydrate versus conventional weight loss diets in severely obese adults: one-year follow-up of a randomized trial. Ann Intern Med. 2004;140(10):778–785

[84] Buchholz AC, Schoeller DA. Is a calorie a calorie? Am J Clin Nutr. 2004;79(5):899S–906S. Available at: http://eutils.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/eutils/elink.fcgi?dbfrom=pubmed&id=15113737&retmode=ref&cmd=prlinks.

[85] Schoeller DA. The energy balance equation: looking back and looking forward are two very different views. Nutr Rev. 2009;67(5):249–254. doi:10.1111/j.1753-4887.2009.00197.x.

[86] Schoeller DA, Buchholz AC. Energetics of obesity and weight control: does diet composition matter? J Am Diet Assoc. 2005;105(5 Suppl 1):S24–8. doi:10.1016/j.jada.2005.02.025.

[87] Westerterp KR. Physical activity, food intake, and body weight regulation: insights from doubly labeled water studies. Nutr Rev. 2010;68(3):148–154. doi:10.1111/j.1753-4887.2010.00270.x.

[88] Soenen S, Bonomi AG, Lemmens SGT, et al. Relatively high-protein or “low-carb” energy-restricted diets for body weight loss and body weight maintenance? Physiol Behav. 2012;107(3):374–380. doi:10.1016/j.physbeh.2012.08.004.

[89] Layman DK, Boileau RA, Erickson DJ, et al. A reduced ratio of dietary carbohydrate to protein improves body composition and blood lipid profiles during weight loss in adult women. J Nutr. 2003;133(2):411–417. Available at: http://jn.nutrition.org/content/133/2/411.full.

[90] Layman DK, Evans E, Baum JI, Seyler J, Erickson DJ, Boileau RA. Dietary protein and exercise have additive effects on body composition during weight loss in adult women. J Nutr. 2005;135(8):1903–1910. Available at: http://jn.nutrition.org/content/135/8/1903.long.

[91] Leidy HJ, Carnell NS, Mattes RD, Campbell WW. Higher protein intake preserves lean mass and satiety with weight loss in pre-obese and obese women. Obesity (Silver Spring). 2007;15(2):421–429. doi:10.1038/oby.2007.531.

[92] Layman DK. Protein quantity and quality at levels above the RDA improves adult weight loss. J Am Coll Nutr. 2004;23(6 Suppl):631S–636S. Available at: http://pmid.us/15640518

[93] Wycherley TP, Moran LJ, Clifton PM, Noakes M, Brinkworth GD. Effects of energy-restricted high-protein, low-fat compared with standard-protein, low-fat diets: a meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Clin Nutr. 2012;96(6):1281–1298. doi:10.3945/ajcn.112.044321.

[94] Wycherley TP, Noakes M, Clifton PM, Cleanthous X, Keogh JB, Brinkworth GD. A high-protein diet with resistance exercise training improves weight loss and body composition in overweight and obese patients with type 2 diabetes. Diabetes Care. 2010;33(5):969–976. doi:10.2337/dc09-1974.

[95] Kerksick C, Thomas A, Campbell B, et al. Effects of a popular exercise and weight loss program on weight loss, body composition, energy expenditure and health in obese women. Nutr Metab (Lond). 2009;6:23. doi:10.1186/1743-7075-6-23.

[96] Westerterp-Plantenga MS, Lemmens SG, Westerterp KR. Dietary protein – its role in satiety, energetics, weight loss and health. Br J Nutr. 2012;108 Suppl 2:S105–12. doi:10.1017/S0007114512002589.

[97] Paddon-Jones D, Westman E, Mattes RD, Wolfe RR, Astrup A, Westerterp-Plantenga M. Protein, weight management, and satiety. Am J Clin Nutr. 2008;87(5):1558S–1561S. Available at: http://ajcn.nutrition.org/content/87/5/1558S.long.

[98] Demling RH, DeSanti L. Effect of a hypocaloric diet, increased protein intake and resistance training on lean mass gains and fat mass loss in overweight police officers. Ann Nutr Metab. 2000;44(1):21–29.

[99] Helms ER, Zinn C, Rowlands DS, Brown SR. A Systematic Review of Dietary Protein During Caloric Restriction in Resistance Trained Lean Athletes: A Case for Higher Intakes. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2013.

Het is tijd om fit te worden voor de zomer!

Your Body, Your Plan, Your Result

Doe de gratis test

Vond je dit artikel interessant?

Ja 👍🏼Nee 👎🏼

Als je je mening achterlaat, kunnen we onze blogartikelen verbeteren.